O Barlinku
Barlinek (oficjalnie od 1947 r., do 1947 także Berlinek, do 1945 niem. Berlinchen, wcześniej
także Nova Berlyn, Klein Berlin, pom. Berlënk) miasto w woj. zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim,
siedziba gminy miejsko wiejskiej Barlinek, położone nad rzeką Młynówką i jeziorami: Barlineckim, Chmielowym i
Uklejno. W latach 1975/1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego.
Według danych 24 z 30 czerwca 2008, miasto miało 14 175 mieszkańców.
Historia
Miasto zostało założone przez Brandenburczyków w 1278 roku jako nadgraniczny gród obronny. W połowie XIV wieku
Barlinek otrzymał mury obronne z dwoma bramami Myśliborską (Soldiner Tor) i Młyńską (Mühlentor). Miasto doznawało
licznych klęsk żywiołowych, jak zarazy i pożary (te ostatnie aż siedmiokrotnie). Podstawowe zajęcia
mieszkańców stanowiły rolnictwo i hodowla bydła.
W latach 1402/1454 należało do państwa krzyżackiego, by ostatecznie powrócić do Brandenburgii. Od tego czasu
miasto nieprzerwanie pozostawało pod władzą dynastii Hohenzollernów aż do 1918 r., wchodząc od 1701 r. w skład
Prus, a od r. 1871 Niemiec.
Z rzemiosł poważniej rozwinęło się tkactwo, sukiennictwo, lniarstwo, podupadłe w połowie XIX wieku. Na przełomie
XVIII i XIX wieku czynna była tu papiernia. Pomyślna dla rozwoju gospodarczego miasta była druga połowa XIX w.
Miasto stało się wówczas znacznym ośrodkiem gospodarczym. Rozwinęły swoją produkcję: garbarnia, fabryka
pługów. W 1898 r. Barlinek uzyskał połączenie kolejowe z Choszcznem i Myśliborzem.
31 stycznia 1945 r. miasto zdobyte zostało przez oddziały radzieckie (XII Korpus Pancerny Armii Czerwonej); w
wyniku walk oraz umyślnych podpaleń zniszczeniu uległo wówczas ponad 50% zabudowy. W następstwie II wojny
światowej Barlinek przekazano Polsce, która dokonała wysiedlenia ludności do Niemiec i zastąpiła ją polskimi
osadnikami. W rezultacie częściowej, powojennej odbudowy Barlinek stał się stosunkowo dobrze uprzemysłowionym
miasteczkiem Pomorza Zachodniego.
Postacie
Znaczące postacie dla Barlinka:
* Henryk Toyte rycerz, który z nakazu margrabiów Otto V i Albrechta III założył miasto
* Emanuel Lasker wieloletni szachowy mistrz świata, urodził się w Barlinku przy ul. Chmielnej 7
* Franz Otto dyrektor sanatorium w miejscu obecnego Szpitala Powiatowego
* Stefan Flukowski poeta i pisarz, jeniec oflagu II C Woldenberg, związany z grupą literacką Kwadryga, a po
II wojnie światowej okresowo mieszkający w Barlinku
* Czesław Paśnik twórca Izby Pamiątek, zalążka obecnego Muzeum Regionalnego, popularyzator miasta i okolic
* Bogusław Bagiński dyrektor Zakładu Urządzeń Okrętowych "Bomet", mecenas kultury i sportu, jego imię nosi
stadion MKS Pogoni Barlinek
* Romana Kaszczyc artystka i pisarka, założyła Pracownię Ceramiki Unikatowej przy Barlineckim Ośrodku
Kultury, wydała kilka książek, m.in. "Duchy z Puszczy rodem" i "Kiedy kruk był biały"
* Bronisław Słomka dziennikarz i pisarz, członek Związku Literatów Polskich, autor wielu książek
* Kazimierz Hoffman lokalny historyk, przywrócił pamięć mieszkańców Barlinka o Emanuelu Laskerze, autor
książek o historii miasta, m.in. "Król z Barlinka", "Gdzie papier czerpano"
* Marcin Kikut piłkarz, prawy obrońca bądź pomocnik, wychowanek MKS Pogoni Barlinek, zawodnik Amiki Wronki w
latach 2001/2006, obecnie zawodnik pierwszego składu KKS Lech Poznań
Zabytki
* fragmenty murów obronnych z XIV i XV wieku
* kościół gotycki XIII i XIV wieku pw. Niepokalanego Serca NMP (przebudowany w XIX w.)
* domy mieszczańskie z XIX wieku.
* rynek miejski z "Gęsiarką" fontanną wykonaną w 1912 r. przedstawiającą dziewczynkę z gęsiorem
* kościół pw. św. Bonifacego z 1923 r.
* Młyn Papiernia była fabryka papieru czerpanego, obecnie muzeum
* Plaża Miejska wybudowana 1927 r. nad Jeziorem Barlineckim w unikalnym na Pomorzu stylu alpejskim
* Szkoła Podstawowa nr 1 w Barlinku im.Tadeusza Kościuszki została wybudowana jako klasztor, podczas II wojny
światowej była szpitalem wojskowym
* Cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny, wzniesiona jako kościół ewangelicki w XIX wieku
* hala sportowa, jedna z pierwszych w Niemczech, wzniesiona w początkach XX wieku, obecnie supermarket
* Pałacyk Cebulowy przedwojenna willa położona nad Jeziorem Barlineckim, później mieściła się w nim szkoła i
Komenda Hufca ZHP Barlinek. W trakcie remontu.
Gospodarka
Drobny przemysł: odzieżowy i materiałów budowlanych. Duża fabryka sprzętu okrętowego ZUO Bomet/Caparo, notowane
na giełdzie zakłady przemysłu drzewnego Barlinek S.A., fabryka okien Klaus Borne, rozlewnia gazu firmy Gaspol,
Nadleśnictwo Barlinek
Oświata
* Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki
* Szkoła Podstawowa Nr 4 im. Henryka Sienkiewicza
* Publiczne Gimnazjum Nr 1 im. Bohaterów Westerplatte
* Publiczne Gimnazjum Nr 2 im. Mikołaja Kopernika
* Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 im. kpt. hm. Andrzeja Romockiego "Morro"
* Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2
* Centrum Edukacyjne "Dydaktyk"
* Centrum Edukacyjne "Konsul"
Religia
Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi Kościół rzymskokatolicki, parafie:
* Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny
* św. Bonifacego
* św. Wojciecha
oraz dwa kościoły protestanckie: Kościół Ewangelicko/Augsburski w RP i Chrześcijańska Wspólnota Zielonoświątkowa,
a także Cerkiew prawosławna. Oprócz tego istnieje Sala Królestwa Świadków Jehowy.
Transport Barlinek na planie gminy
W mieście krzyżują się dwie drogi wojewódzkie:
* 151 trasa Gorzów Wlkp. Choszczno
* 156 trasa Strzelce Krajeńskie Lipiany
Przez Barlinek przebiega też nieczynna linia kolejowa Myślibórz Choszczno.
Sport Barlinek jest promowany jako "Europejska Stolica Nordic Walking". Wokół miasta zostało wytyczonych 7 tras o
zróżnicowanym stopniu trudności, łącznie 50 km.
Dla wszystkich amatorów aktywnego wypoczynku Barlinek oferuje wiele atrakcji sportowo rekreacyjnych: rejsy pod
żaglami, pływanie łódkami, kajakami, przejażdżki konne, biegi leśne, kręgle, bogate łowiska ryb oraz leśne ostępy
pełne łownej zwierzyny i owoców runa leśnego. Wydarzeniami sportowymi dużej rangi są Żeglarskie Mistrzostwa
Polski w klasie Omega oraz Festiwal Szachowy im. Emanuela Laskera.
Liga piłki nożnej halowej w Barlinku cykliczny turniej "dzikich" drużyn piłkarskich
Organizacje sportowe działające w mieście:
* Klub Żeglarski SZTORM Barlinek
* MKS Pogoń Barlinek klub sportowy (IV liga, grupa zachodniopomorska)
* Barlinecki Klub Tenisowy
* MLKS "Lubusz" Barlinek filia klubu LKS "Lubusz" Słubice
* Polski Związek Wędkarski Barlinek Koło nr 1
* Klub Szachowy "Lasker"
Kultura
Głównym animatorem działalności kulturalnej w mieście jest Barlinecki Ośrodek Kultury. Mieszczą się tutaj
pracownie ceramiki unikatowej, teatralna i plastyczna, a także sekcja szachowa, krótkofalarska oraz działają
zespoły taneczne. BOK jest organizatorem cyklicznych imprez: Lata Teatralnego, Ogólnopolskiego Pleneru
Plastycznego i polsko niemieckich warsztatów ceramicznych, plastycznych i teatralnych.
W Barlinku znajduje się Muzeum Regionalne.
Lokalnym czasopismem jest Echo Barlinka, wydawane przez Towarzystwo Miłośników Barlinka. Towarzystwo Miłośników
Barlinka (TMB), działające w mieście od początku lat dziewięćdziesiątych, organizuje koncerty muzyki
klasycznej, bierze udział w festynach i interpeluje u władz samorządowych w sprawach mieszkańców dotyczących życia
w Barlinku.
Administracja
Miasto jest siedzibą gminy miejsko wiejskiej. Mieszkańcy Barlinka wybierają do swojej rady miejskiej 11 radnych
(11 z 15). Pozostałych 4 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Barlinek. Organem wykonawczym jest
burmistrz. Siedzibą władz jest budynek przy ul. Niepodległości 12.
Burmistrzowie Barlinka (po 1990):
* Józef Wawrzyniak (lata 1990/94)
* Józef Jerzy Faliński (SLD) (lata 1994/2000)
* Zygmunt Siarkiewicz (SLD) (od 2000)
Barlinek jest siedzibą Nadleśnictwa Barlinek zlokalizowanego przy ul. Tunelowej, które wchodzi w skład Regionalnej
Dyrekcji Lasów Państwowych w Szczecinie.
Mieszkańcy Barlinka wybierają parlamentarzystów z okręgu wyborczego Szczecin, a posłów do Parlamentu Europejskiego
z okręgu wyborczego Gorzów Wielkopolski. W Barlinku znajduje się biuro poselskie Longina Komołowskiego
(wybrany jako bezpartyjny kandydat z listy PiS).